Câu tường thuật
Lùi thì, đổi đại từ và trạng ngữ thời gian.
Câu tường thuật dùng khi bạn muốn kể lại nội dung lời nói hoặc suy nghĩ của người khác mà không lặp lại nguyên văn từng chữ. Thay vì trích dẫn trực tiếp trong ngoặc kép, câu tường thuật tích hợp phát ngôn cũ vào mạch nói hiện tại.
Cấu trúc cơ bản:
S + reporting verb (said, told, asked...) + (that) + S + V (đã biến đổi)
3 thay đổi bắt buộc khi lùi về quá khứ:
- Lùi thì (Tense shift): Hiện tại đơn → Quá khứ đơn, Hiện tại hoàn thành → Quá khứ hoàn thành, will → would, can → could.
- Đổi đại từ & tính từ sở hữu: Biến đổi I, you, my, your theo góc nhìn của người tường thuật và người nghe hiện tại.
- Đổi trạng từ chỉ thời gian & nơi chốn: now → then, today → that day, tomorrow → the next day, yesterday → the day before, here → there.
Quy tắc lùi thì và ngoại lệ
Khi động từ giới thiệu ở thì quá khứ (said, told), động từ trong mệnh đề phụ phải lùi một thì.
- Hiện tại đơn thành Quá khứ đơn: "I need help." → She said she needed help.
- Hiện tại tiếp diễn thành Quá khứ tiếp diễn: "I'm driving." → He said he was driving.
- Quá khứ đơn thành Quá khứ hoàn thành: "I saw him." → She said she had seen him.
Ngoại lệ: Giữ nguyên thì hiện tại nếu thông tin là chân lý hiển nhiên hoặc sự việc vẫn đúng ngay thời điểm tường thuật:
- "The train leaves at 9." → She told me the train leaves at 9. (tàu chưa chạy).
Phân biệt Say và Tell
Tell bắt buộc có tân ngữ chỉ người nhận thông tin đứng liền sau (tell someone). Say không đi trực tiếp với tân ngữ chỉ người; nếu muốn nhắc người nghe, phải dùng say to someone.
- Dùng đúng với tell: He told me that the meeting was canceled.
- Dùng đúng với say: He said that the meeting was canceled.
Tường thuật câu hỏi (Yes/No và Wh-)
Khi tường thuật câu hỏi, cấu trúc đảo ngữ biến mất. Mệnh đề chuyển về dạng khẳng định (S + V), bỏ trợ động từ do/does/did.
- Câu hỏi Yes/No: Dùng if hoặc whether.
"Are you coming?" → She asked if I was coming.
- Câu hỏi có từ để hỏi (Wh-): Giữ nguyên từ để hỏi.
"Where did you put the file?" → He asked where I had put the file.
Lỗi người Việt hay gặp
Tiếng Việt không chia thì và không đảo ngữ, dẫn đến 3 lỗi kinh điển:
1. Quên lùi thì vì dịch nguyên nghĩa:
✗ She said she is tired.
✓ She said she was tired.
2. Giữ nguyên trợ động từ nghi vấn trong câu hỏi gián tiếp:
✗ He asked me where did I buy this shirt.
✓ He asked me where I bought this shirt.
3. Ghép tân ngữ trực tiếp sau say:
✗ She said me that she quit.
✓ She told me that she quit.
Ví dụ
Bài học dùng chủ điểm này (12)
Phỏng vấn: Xu hướng làm việc từ xa
Thư viện nghe mỗi ngày · Band B2
Tường thuật câu kể và lùi thì
Ngữ pháp lõi · Câu tường thuật
Tường thuật câu hỏi: Yes/No và Wh-questions
Ngữ pháp lõi · Câu tường thuật
Tường thuật câu mệnh lệnh và động từ tường thuật đặc biệt
Ngữ pháp lõi · Câu tường thuật
Biến đổi đại từ, thời gian và nơi chốn
Ngữ pháp lõi · Câu tường thuật
Trường hợp không lùi thì
Ngữ pháp lõi · Câu tường thuật
Cấu trúc động từ tường thuật nâng cao
Ngữ pháp lõi · Câu tường thuật
Câu tường thuật dạng bị động
Ngữ pháp lõi · Câu tường thuật
Tường thuật hội thoại phức hợp
Ngữ pháp lõi · Câu tường thuật
Kỹ năng thuyết phục và tạo ảnh hưởng không cần quyền lực
Sẵn sàng phỏng vấn · Câu hỏi tình huống
Email Tóm Tắt Và Theo Dõi
Họp và email · Cấu trúc email
Theo dõi hội thảo học thuật
Thang nghe có dẫn dắt · Cấp 5 — Trung cấp
